Menu
Lokalizacja: Strona główna >> Granice stałe i nie stałe
Granice stałe i nie stałe
Z jednej strony dzielnice lechickie które zostały od Rzeczypospolitej oderwane nie uczestniczyły w jej pracy państwowej i życiu kulturalnym, z drugiej zaś strony uszczuplona terytorialnie Polska etnograficzna brała na siebie przerastające jej siły zadania na olbrzymich przestrzeniach zlewiska czarnomorskiego. Następstwa tego dobrze są znane z dziejów Polski: rozprószenie sił, opóźnienie rozwoju społecznego, osłabienie spójni wewnętrznej, niedokończenie budowy państwowej w jej węgłach i ścianach najważniejszych : nad brzegiem morskim, na wale sudeckim i nad Odrą. Ogromne obszary przesiąknęły kulturą zachodnią, uległy jej jednak tylko wyższe warstwy społeczne, spolszczone samą siłą wyższości cywilizacji polskiej. Rozprószone osadnictwo polskie posuwało się daleko ku wschodowi, ale działo się to kosztem więzi państwowej. Siły narodu rozpraszały się. Nie starczyło ich na opanowanie brzegów morza Czarnego, Prus Książęcych, ani na odzyskanie Śląska.
Niewiele posunęło się naprzód w tej epoce zwarte osadnictwo polskie od Mazowsza i Małopolski ku wschodowi, w dorzecze Niemna i Bugu. Równocześnie zaś wynarodawiało się wśród obcego otoczenia dużo żywiołu polskiego na dalszych obszarach wschodnich, szczególnie pod wpływem obrządku cerkiewnego przy braku kościołów polskich, a licznych cerkwiach unickich, fundowanych przez panów polskich.
Od wielkich wahań linii granicznej na rubieżach wschodnich jaskrawo odbija nieruchomość granicy zachodniej. W ciągu czterech stuleci nie uległa ona ważniejszym zmianom, z wyjątkiem niewielkiej przestrzeni na południowym zachodzie, gdzie w XV w. pozyskano skrawki Śląska (księstwo Siewierskie, Oświęcimskie, Zatorskie). Dowód to wyraźny, że uwaga odwrócona od zachodu, skierowana była przede wszystkim ku zagadnieniom wschodnim. Nie wyzyskano wcale nadarzających się kilkakrotnie sposobności odzyskania Śląska. Na południu niewzruszoną ścianę od wieków tworzyły Karpaty: od chwili odzyskania ziemi spiskiej nad Popradem w r. 1412 aż do r. 1769 granice nie ulegały tutaj żadnej zmianie.
Na północy ostateczne zniesienie stosunku lennego Prus Książęcych do Polski (r. 1657) było zupełnym oderwaniem tego terytorium, tym samem więc faktycznym odrzuceniem państwa od morza na wielkiej przestrzeni między Prusami Królewskimi a wybrzeżem żmudzkim i kurlandzkim; zarazem było to oddzieleniem od macierzy wielkiego odłamu rdzennej ludności polskiej Mazurów pruskich), która skolonizowała niegdyś południową cześć Prus zakonnych
Reklama
| materac lateksowy | pozycjonowanie poznań | najlepszy serwer |